Dalmatyki liturgiczne i diakońskie

Dalmatyki diakońskie i lektorskie: 65 modeli, 42 ze stułą, kolory liturgiczne. Ceny od 359,00 zł. DPD 16,99 zł, zwrot 14 dni.

Dalmatyka to wierzchnia szata liturgiczna diakona — obszerna tunika z szerokimi rękawami, zakładana na albę i stułę diakońską. Dalmatyka należy do szat liturgicznych — obok ornatu, stuły diakońskiej i alby. W tej kategorii jest 65 modeli: 64 dalmatyki diakońskie w cenach od 359,00 zł do 4320,00 zł oraz dalmatyka lektorska za 155,00 zł. 42 modele są oferowane ze stułą, 2 dodatkowo z manipularzem, a 5 można uszyć w dowolnym kolorze liturgicznym.

Czym jest dalmatyka i kto nosi ją w kościele?

Dalmatyka jest własną szatą liturgiczną diakona w Kościele rzymskokatolickim. Ogólne wprowadzenie do Mszału Rzymskiego (OWMR 338) wskazuje, że diakon przywdziewa ją na albę i stułę, a zezwala odstąpić od niej z racji mniejszej uroczystości lub braku szaty. Stułę diakońską przewiesza się przez lewe ramię i spina na prawym boku (OWMR 340) — to właśnie sposób noszenia stuły, obok szerokich rękawów, odróżnia strój diakona od stroju kapłana.

Diakon zakłada dalmatykę wtedy, gdy pełni posługę przy ołtarzu: głosi Ewangelię, przygotowuje kielich, rozdaje Komunię Świętą, asystuje przy chrzcie i małżeństwie oraz podczas ceremonii pogrzebowych. W praktyce parafialnej komplet dalmatyk w podstawowych kolorach liturgicznych pozwala obsłużyć cały rok bez wypożyczania szat.

—
Kolor
Dalmatyka krzyże jerozolimskie - DALMATYKI
Zobacz szczegóły
Dalmatyka krzyże jerozolimskie
409,00 zł

Czym dalmatyka różni się od ornatu, alby, kapym i stułą?

W zakrystii nazwy szat bywają używane zamiennie, a każda z nich pełni inną funkcję. Poniższe zestawienie porządkuje różnice.

SzataKto ją nosiKiedyCecha rozpoznawcza
Albakażdy duchowny i usługującypodstawa stroju liturgicznegodługa biała szata do kostek, przepasana cingulum
Stuładiakon (na ukos), kapłan (na szyi)znak święceń przy każdej czynności liturgicznejwąski pas; stuła diakońska przez lewe ramię
Dalmatykadiakonwierzchnia szata diakona na Mszy i uroczystościachtunika z szerokimi rękawami, często rozcięta po bokach
Ornatkapłan i biskupwierzchnia szata głównego celebransaszata bez rękawów, zakładana na albę i stułę
Kapa (pluwiał)kapłanbłogosławieństwa, procesje, nabożeństwadługi płaszcz spięty pod szyją klamrą

Pełne zestawienie szat dla duchowieństwa, z omówieniem ich przeznaczenia, jest w dziale szaty liturgiczne.

Dalmatyka rzymska, gotycka i semi-gotycka — jaki krój wybrać?

W ofercie jest 13 dalmatyk o kroju rzymskim i 15 gotyckim, w tym 4 semi-gotyckie. Krój wpływa na to, jak szata układa się w ruchu i jak wygląda w prezbiterium.

O tym, czym różnią się szaty diakońskie od pozostałych elementów stroju duchownego, pisze poradnik odzież dla diakona — co ją wyróżnia.

Dalmatyka ze stułą i manipularzem — kiedy wybrać komplet?

42 z 65 modeli jest oferowanych ze stułą diakońską; w 12 nazwa wskazuje to wprost, jak dalmatyka biała złoty pas + stuła (359,00 zł) czy złota ze stułą (439,00 zł). Komplet rozwiązuje problem doboru odcienia stuły do tkaniny szaty — oba elementy powstają z tej samej partii materiału.

Dwa modele mają w komplecie dodatkowo manipularz — dawniej przepaskę zakładaną na lewe przedramię, używaną w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego: dalmatyka rzymska fioletowa ze stułą i manipularzem za 1500,00 zł oraz semi-gotycka ze stułą i manipularzem za 1700,00 zł. Stułę diakońską i inne szaty dla diakonów zebrano w kategorii dla diakona.

Jak dobrać kolor dalmatyki do okresu liturgicznego?

Kolor dalmatyki dobiera się do koloru liturgicznego dnia — kolor liturgiczny obowiązujący w danym dniu jest tym samym kolorem, w jakim celebrans zakłada ornat; reguluje to OWMR 346. Zasady są następujące:

  • biały — Boże Narodzenie, Wielkanoc, uroczystości i święta Pańskie oraz święta maryjne;
  • czerwony — Niedziela Męki Pańskiej, Wielki Piątek, Zesłanie Ducha Świętego, święta męczenników;
  • zielony — okres zwykły w ciągu roku;
  • fioletowy — Adwent, Wielki Post, liturgia za zmarłych;
  • różowy — trzecia niedziela Adwentu (Gaudete) i czwarta niedziela Wielkiego Postu (Laetare);
  • złoty — uroczystości, jako bogatsza alternatywa dla bieli; czarny — Msze za zmarłych.

W katalogu kolory rozkładają się następująco: 8 modeli fioletowych, 8 złotych, 7 czerwonych, 6 zielonych, 4 białe, 3 ecru, 2 różowe i 1 czarny. Pięć modeli, m.in. haftowana IHS, jest szytych na zamówienie w dowolnym kolorze liturgicznym — kolor wskazuje się w wiadomości do zamówienia. Szczegółowe zestawienie okresów opisuje poradnik jak dobrać kolor ornatu do okazji liturgicznej.

Z jakich tkanin szyte są dalmatyki i jakie zdobienia są najczęstsze?

Tkaniny wymieniane w opisach to przede wszystkim żakard (18 modeli), brokat (14) oraz aksamit stosowany na pasy i zdobienia (17). Osiem modeli uszyto z gładkiej tkaniny poliestrowej (100% PE), 4 ze streczu, a jeden z gabardyny. Producenci deklarują, że materiały są przewiewne, odporne na zagniecenia i zabrudzenia oraz nadają się do standardowego prania i prasowania.

Haft lub naszywane pasy ma 24 modele. Najczęstsze motywy to chrystogram IHS (6 modeli, np. dalmatyka haftowana IHS czerwona), motyw krzyża (5), motywy maryjne (6, np. dalmatyka Maryjna gotycka), krzyże jerozolimskie oraz Serce Pana Jezusa. O technikach zdobienia szat pisze artykuł haft kościelny — rodzaje i techniki.

Jaki rozmiar dalmatyki — wymiary podawane w opisach

Wymiary podano w 47 z 65 modeli, więc przed zakupem warto je porównać ze wzrostem i szerokością ramion diakona. Występują cztery grupy rozmiarów:

  • 127 cm długości — 26 modeli (szerokość 128–130 cm, rękaw 64 cm);
  • 125 × 150 cm — 10 modeli;
  • 123 × 145 cm — 8 modeli, szerokość rękawów 34 cm (modele haftowane IHS, maryjne i z motywem krzyża);
  • 106 × 116 cm — 3 modele z rozciągliwego streczu, dopasowujące się do sylwetki.

Szata powinna sięgać poniżej kolan, nie krępować ruchów przy ołtarzu i nie podwijać się podczas klękania. W opisach modeli haftowanych wymiary są podane jako długość szaty, szerokość szaty i szerokość rękawów.

Kiedy diakon zakłada dalmatykę, a kiedy mówi się o dalmatyce pontyfikalnej?

Diakon zakłada dalmatykę na Mszy Świętej, gdy pełni posługę przy ołtarzu, oraz przy celebracjach sakramentów, w których uczestniczy — przy chrzcie, asystowaniu przy małżeństwie i w obrzędach pogrzebowych. Zgodnie z OWMR 338 można od niej odstąpić, gdy celebracja jest mniej uroczysta albo gdy parafia nie dysponuje szatą.

Dalmatyka pontyfikalna to dalmatyka noszona przez biskupa pod ornatem w obrzędach pontyfikalnych — przewiduje ją Ceremoniał liturgicznej posługi biskupów (art. 126). W tej kategorii szyta jest z tych samych tkanin co modele diakońskie: brokatowej z haftem IHS lub żakardowej.

Ile kosztuje dalmatyka — ceny modeli i kompletów

Najtańsza dalmatyka diakońska kosztuje 359,00 zł, a najdroższy komplet z dalmatyką — 4320,00 zł. Poniższa tabela pokazuje rozstrzał cen w katalogu (ceny brutto).

ModelCechaCena brutto
Dalmatyka lektorskaw 6 kolorach, gotowa w 3 dni155,00 zł
Dalmatyka biała złoty pas + stułaze stułą w komplecie359,00 zł
Dalmatyka kolor biały125 × 150 cm, na zamówienie409,00 zł
Dalmatyka haftowana IHS123 × 145 cm, rękaw 34 cm475,00 zł
Dalmatyka rzymska żakardkrój rzymski, 127 cm560,00 zł
Dalmatyka gotyckakolory liturgiczne580,00 zł
Dalmatyka rzymska żakardowawzór kwiecisty920,00 zł
Dalmatyka rzymska ze stułą i manipularzemkomplet 3 elementy1500,00 zł
Komplet 4 dalmatyk gotyckich4 kolory, gotowy w 3 dni1645,00 zł
Komplet dalmatyk — 4 kolorypasy aksamitne3090,00 zł
Komplet szat liturgicznychornat, dalmatyka, kapa, welon4320,00 zł

Jak przechowywać i pielęgnować dalmatykę?

Szaty z żakardu i brokatu najlepiej przechowywać na szerokim wieszaku, który nie odkształca linii ramion — do kompletu z ornatami i stułami służą wieszaki na szaty liturgiczne. W transporcie i poza sezonem szatę chronią pokrowce na ornaty i dalmatyki. Opisy modeli dopuszczają standardowe pranie i prasowanie; pasy haftowane i aplikacje z nici metalizowanej prasuje się ostrożnie, aby nie zniszczyć połysku haftu.

Historyczną perspektywę szat, z których wywodzi się dalmatyka, przybliża artykuł historia alby — szata chrzcielna i liturgiczna.

Zamówienie, dostawa i zwrot dalmatyk

Terminy zależą od modelu: 13 dalmatyk jest gotowych do wysyłki w 3 dni robocze, 8 wysyła się do 10 dni, a 15 to towar na zamówienie z terminem ok. 2 tygodni; komplety szytych na zamówienie zestawów wymagają do 30 dni. Kurier DPD kosztuje 16,99 zł, Paczkomat InPost 14,99 zł, a przy zamówieniu powyżej 300 zł opłaconym przelewem dostawa DPD jest bezpłatna. Konsument ma 14 dni na zwrot od dnia otrzymania zamówienia — zasady opisują strony koszt i czas dostawy oraz reklamacje i zwroty.

FAQ — najczęstsze pytania o dalmatyki

Kto nosi dalmatykę w kościele?
Dalmatyka jest własną szatą liturgiczną diakona — zakłada się ją na albę i stułę diakońską. W nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego nosi ją pod ornatem także biskup. W tej kategorii jest 65 modeli: 64 dalmatyki diakońskie oraz jedna dalmatyka lektorska.

Czym dalmatyka różni się od ornatu?
Dalmatyka ma szerokie rękawy i formę obszernej tuniki, często z rozcięciami po bokach, a ornat jest szatą bez rękawów, zakładaną przez kapłana i biskupa na albę i stułę. Dalmatyka jest szatą diakona, ornat — szatą celebransa.

Czy dalmatyka musi być w tym samym kolorze co ornat?
Tak. Kolor dalmatyki dobiera się do koloru liturgicznego dnia, czyli do koloru ornatu głównego celebransa — przepisują to Ogólne wprowadzenie do Mszału Rzymskiego (OWMR 346). Dzięki temu prezbiterium pozostaje spójne, a strój diakona czytelnie znaczy charakter celebracji.

Czy diakon musi zakładać dalmatykę na każdej Mszy Świętej?
Nie. Dalmatyka jest szatą własną diakona, ale OWMR 338 dopuszcza odstąpienie od niej z racji mniejszej uroczystości lub gdy szata nie jest dostępna — wtedy diakon posługuje w albie i stule przewieszonej przez lewe ramię.

Co to jest dalmatyka pontyfikalna?
To dalmatyka noszona przez biskupa pod ornatem w obrzędach pontyfikalnych — przewiduje to Ceremoniał liturgicznej posługi biskupów (art. 126). W tej kategorii dalmatyki szyte są z tych samych tkanin co modele diakońskie: żakardu, brokatu i aksamitu.

Jaki rozmiar dalmatyki wybrać?
W 47 z 65 modeli podano wymiary: 26 modeli ma 127 cm długości (szerokość 128–130 cm, rękaw 64 cm), 10 modeli ma 125 × 150 cm, 8 modeli — 123 × 145 cm przy szerokości rękawów 34 cm, a 3 modele ze streczu mają 106 × 116 cm. Wzrost diakona najlepiej porównać z długością szaty podaną w opisie produktu.

Czy dalmatyka jest sprzedawana ze stułą?
42 z 65 modeli jest oferowanych ze stułą diakońską — w 12 modelach wynika to wprost z nazwy (np. dalmatyka biała złoty pas + stuła za 359,00 zł), a w pozostałych stuła jest wymieniona w opisie jako element kompletu. Dwa modele mają w komplecie dodatkowo manipularz.

Z jakiej tkaniny jest dalmatyka i czy można ją prać?
Najczęściej z żakardu (18 modeli), brokatu (14), tkanin z aksamitnymi pasami (17) oraz z gładkiej tkaniny poliestrowej (8); pojedyncze modele są z gabardyny i streczu. Opisy producenta dopuszczają standardowe pranie i prasowanie, a 28 modeli ma rozcięcia po bokach ułatwiające układanie szaty.

Ile kosztuje dalmatyka diakońska?
Dalmatyki diakońskie kosztują od 359,00 zł (dalmatyka biała złoty pas + stuła) do 4320,00 zł (komplet szat z dalmatyką, stułą i manipularzem). Najdroższe pojedyncze modele, bogato zdobione brokatem, kosztują 1699,00 zł i 1700,00 zł, a dalmatyka lektorska — 155,00 zł.

Ile czeka się na dalmatykę i czy można ją zwrócić?
13 modeli jest gotowych do wysyłki w 3 dni robocze, 8 modeli wysyła się do 10 dni, a 15 modeli to towar na zamówienie z terminem ok. 2 tygodni. Kurier DPD kosztuje 16,99 zł, Paczkomat InPost 14,99 zł, a przy zamówieniu powyżej 300 zł opłaconym przelewem dostawa DPD jest bezpłatna. Konsument ma 14 dni na zwrot.