Peleryny

Peleryna kapłańska, płaszcz, mucet, mantolet i kapa – czym się różnią?

Nazwy okryć duchownych często się mieszają, a każda z nich oznacza inne szaty:

Różnica między peleryną a płaszczem sprowadza się do rękawów: peleryna ich nie ma, płaszcz jest szyty jak klasyczne okrycie wierzchnie. Różnica między peleryną a kapą dotyczy funkcji – peleryna jest okryciem codziennym kapłana, kapa jest szatą używaną w liturgii poza Mszą Świętą. Szersze zestawienie dodatków stroju duchownego – cingulum, peleryn i mantoletów – opisano w poradniku o cingulum, pelerynach i mantoletach.

Jakie peleryny kapłańskie są dostępne w sklepie?

Wszystkie trzy modele szyte są na zamówienie, z wełny lub z przewagą wełny w składzie, z jedną wewnętrzną kieszenią i zapięciem na 5 guzików:

Z jakich materiałów szyje się peleryny kapłańskie?

Flausz to gęsta, ciężka tkanina wełniana lub półwełniana, dlatego modele jesienno-zimowe z flauszu (90% wełny i 10% poliestru) trzymają ciepło w wychłodzonej świątyni i dobrze układają się na sutannie. Model jesienno-letni szyty jest z krepy o składzie 60% wełny i 40% poliestru – jest lżejszy, przewiewniejszy i wygodniejszy w cieplejsze dni oraz w dłuższych procesjach. W najcieplejszym wariancie stosuje się dodatkowe ocieplenie z watoliny, czyli rodzaj ociepliny używanej w kurtkach i płaszczach; domieszka poliestru w obu tkaninach ogranicza gniecenie i wydłuża żywotność okrycia przy codziennym noszeniu.

Jak dobrać rozmiar peleryny kapłańskiej?

Pelerynę dobiera się według wzrostu kapłana – dostępne są rozmiary na wzrost 164, 170, 176, 182 i 188 cm. Drugim wymiarem jest numer kołnierzyka, czyli ten sam numer, który ksiądz wybiera przy zakupie koszuli kapłańskiej; różnice między nimi opisano w poradniku o koszuli kapłańskiej i sutannie. Zakład krawiecki dodaje do niego odpowiedni luz, dlatego numer kołnierzyka i wzrost podaje się w wiadomości do sprzedającego przy składaniu zamówienia. Prawidłowo dobrana peleryna przykrywa sutannę na całej długości, nie krępuje ruchów rąk i nie ciągnie materiału przy chodzeniu ani przy wchodzeniu po schodach prezbiterium.

Kaptur, guziki i kieszeń – szczegóły wykonania

Każda peleryna w kategorii zapinana jest z przodu na 5 guzików i ma jedną wewnętrzną kieszeń marynarkową z otworem od góry. W standardzie peleryny szyte są z kołnierzem, bez kaptura; kaptur wykonuje się na życzenie – w modelu jesienno-zimowym z flauszu dopłata wynosi 80 zł, w pozostałych modelach kaptur jest również dodatkowo płatny. Wybór kaptura lub kołnierza, wzrost i numer kołnierzyka podaje się w wiadomości do sprzedającego.

Kiedy kapłan zakłada pelerynę, a kiedy ornat lub kapę?

Peleryna kapłańska nie jest szatą liturgiczną i nie zastępuje ornatu ani kapy. Podczas Mszy Świętej celebrans nakłada ornat, natomiast kapa – długa peleryna zapinana pod szyją – przysługuje nabożeństwom poza Mszą Świętą: adoracji, procesjom i błogosławieństwu Najświętszym Sakramentem. Pelerynę zakłada się poza celebracją: w drodze do kościoła, w zakrystii, podczas wizyty duszpasterskiej i w kancelarii parafialnej. Rozróżnienie między szatami, strojem a odzieżą liturgiczną wyjaśnia też poradnik o wyborze szat liturgicznych.

Jaki kolor peleryny dla księdza?

Peleryny kapłańskie w tej kategorii są czarne – czarny pozostaje kolorem sutanny diecezjalnego księdza i pasuje do większości sytuacji duszpasterskich. Peleryna nie przyjmuje kolorów roku liturgicznego: barwy okresów liturgicznych (fiolet w Adwencie i Wielkim Poście, czerwień w uroczystości męczenników i Zesłanie Ducha Świętego, zieleń w okresie zwykłym) dotyczą ornatu i kapy, a nie okrycia wierzchniego. Kolorystyczne peleryny noszone przez ministrantów i lektorów – w barwach okresu liturgicznego – zebrano w kategorii stroje i peleryny ministranckie. Krótkie okrycia oznaczające rangę hierarchy opisano w hasłach mucet i mantolet.

Jak dbać o pelerynę z wełny i flauszu?

Tkaniny z dużą zawartością wełny najlepiej czyścić chemicznie, a pomiędzy wizytami w pralni wietrzyć na świeżym powietrzu – wełna naturalnie odświeża się i nie wymaga częstego prania. Pelerynę przechowuje się na szerokim wieszaku, który podtrzymuje linię ramion i zapobiega odkształceniom oraz zagnieceniom, a po sezonie zimowym warto schować ją w przewiewnym pokrowcu. Sposoby czyszczenia i przechowywania tkanin liturgicznych opisano szerzej w poradniku o praniu, prasowaniu i przechowywaniu szat liturgicznych. Zalecenia producenta dołączone do zamówienia pozostają wiążące dla konkretnego modelu.

Ile trwa realizacja zamówienia na pelerynę?

Peleryny kapłańskie szyte są na zamówienie, a czas realizacji wynosi ok. 20 dni. Termin liczy się od momentu przekazania kompletu wymiarów – wzrostu oraz numeru kołnierzyka – i wyboru wykończenia (kołnierz lub kaptur). Przy zamówieniu pod koniec roku warto uwzględnić ten termin, planując pelerynę na okres zimowy lub na uroczystości parafialne.

FAQ – najczęstsze pytania o peleryny kapłańskie

Co to jest peleryna kapłańska?

Peleryna kapłańska to bezrękawowe, długie okrycie wierzchnie zakładane na sutannę i zapinane z przodu na guziki; chroni przed chłodem poza Mszą Świętą i uzupełnia strój duchownego w drodze do kościoła, w zakrystii oraz podczas wizyt duszpasterskich. W sklepie są trzy modele: z flauszu (90% wełny), z krepy (60% wełny) oraz z flauszu z dodatkowym ociepleniem.

Czym peleryna kapłańska różni się od płaszcza kapłańskiego?

Peleryna nie ma rękawów i jest zarzucana na ramiona, natomiast płaszcz kapłański ma rękawy i krój klasycznego okrycia wierzchniego. Obu określeń używa się czasem zamiennie, ale w ofercie sklepu znajdują się peleryny – modele bez rękawów, zapinane na 5 guzików, szyte na zamówienie na wzrost 164–188 cm.

Ile kosztuje peleryna kapłańska?

Ceny brutto w tej kategorii mieszczą się w przedziale 1220,00–1349,00 zł: peleryna jesienno-zimowa z flauszu kosztuje 1220,00 zł, peleryna jesienno-letnia z krepy 1235,00 zł, a peleryna z flauszu z dodatkowym ociepleniem 1349,00 zł. Kaptur wykonuje się za dopłatą – w modelu z flauszu jest to 80 zł.

Jaki rozmiar peleryny wybrać?

Pelerynę dobiera się według wzrostu: 164, 170, 176, 182 lub 188 cm. Drugi wymiar to numer kołnierzyka z koszuli kapłańskiej, do którego krawiec dodaje odpowiedni luz; oba wymiary podaje się w wiadomości do sprzedającego przy zamówieniu.

Czy peleryna kapłańska jest szyta z kapturem?

W standardzie peleryny mają kołnierz, bez kaptura. Kaptur wykonuje się na życzenie: w pelerynie jesienno-zimowej z flauszu dopłata wynosi 80 zł, w pozostałych modelach kaptur jest również dodatkowo płatny.

Czy peleryna zastępuje ornat lub kapę?

Nie. Peleryna jest okryciem wierzchnim noszonym na sutannę poza celebracją, ornat zakłada się do Mszy Świętej, a kapę – długą pelerynę zapinaną pod szyją – podczas nabożeństw poza Mszą Świętą, takich jak adoracja, procesja czy błogosławieństwo Najświętszym Sakramentem.

Jaki kolor peleryny dla księdza będzie właściwy?

Czarny, czyli kolor sutanny diecezjalnego księdza. Kolory okresów liturgicznych (fiolet, czerwień, zieleń, biel) dotyczą ornatu i kapy, a nie peleryny; barwne peleryny noszą natomiast ministranci i lektorzy.

Jak dbać o pelerynę z flauszu lub wełny?

Najbezpieczniejsze jest pranie chemiczne zgodnie z zaleceniami producenta, regularne wietrzenie oraz przechowywanie na szerokim wieszaku, który podtrzymuje linię ramion. Takie postępowanie ogranicza zagniecenia i odkształcenia tkaniny z dużą zawartością wełny.

Jak długo czeka się na pelerynę kapłańską?

Peleryny szyte są na zamówienie, a czas realizacji wynosi ok. 20 dni od przekazania wzrostu, numeru kołnierzyka i wyboru wykończenia (kołnierz lub kaptur).

Co oznacza hasło „peleryna księdza” w krzyżówce?

W krzyżówkach hasło „peleryna księdza” na cztery litery rozwiązuje się jako KAPA – długa szata liturgiczna zapinana pod szyją. Pokrewne hasło „peleryna biskupa” na pięć liter to MUCET.